Ik denk dat het goed is om, net als de Colleges Van Bestuur van universiteiten, te kijken naar de relevantie van studies. Ik wil daarbij echter niet kijken naar het aantal aanmeldingen en de financiële opbrengst, maar naar de maatschappelijke toegevoegde waarde die een studie heeft. Vandaag wil ik het bestaansrecht van de studie communicatiewetenschappen aan de kaak stellen. Als er een studie is die voor mij “afgeschaft mag worden”, is het wel communicatiewetenschappen.

Ik ben zelf afgestudeerd filosoof en communicatiewetenschapper en ik ben gevallen voor het inmiddels achterhaalde academisch-denken-praatje: “Het maakt niet uit wat je gaat studeren, op de universiteit leer je op een bepaalde manier denken en dat maakt je waardevol voor de samenleving en de arbeidsmarkt.” Bij filosofie? Absoluut. Maar wat ik nou geleerd bij communicatiewetenschappen? Niets concreets, geen werkelijke vaardigheden en zeker geen verlichte manier van denken.

Wat is communicatiewetenschappen eigenlijk? Ik weet het niet. Iemand vatte het ooit mooi samen: “alles waarmee je de communicatie van mensen en organisaties kunt beïnvloeden”. Ik voeg dan toe:om zo impact te maken op het maatschappelijk bestel.”
Volgens Paul Stamsnijder van de Reputatiegroep is communicatie uiterst belangrijk anno 2020. Het toverwoord is dan ‘verbinding’. Communicatie zou zijn wat stakeholders bindt aan organisaties. Dat maakt het “vak” communicatie waardevol.
Ik wil van de gelegenheid gebruik maken meneer Stamsnijder uit de droom te helpen en een groot misverstand op te lossen. Communicatie is volgens mij allereerst een oervermogen van veel organismen en is het sinds de schepping (of de oerknal) de essentie van het menselijk samenwerken. “En God zei tegen Adam….” In den beginne was er communicatie.
Kijkend naar actieve communicatie van organisaties naar de buitenwereld toe heeft communicatie weinig invloed op de reputatie van organisaties. Organisaties worden uiteindelijk op hun merites beoordeeld. Ze worden gewaardeerd op basis van hun doen en laten, niet op hoe ze over zichzelf spreken en op wat voor hippe vlogs ze maken. Ze worden afgerekend als ze fouten maken, ze worden geroemd als ze de samenleving mooie dingen brengen. Hoeveel communicatiewetenschappers er ook adviseren over hedendaagse en onder jongeren populaire vormen van communicatie en social media.
Een andere weg die je als communicatiewetenschapper kunt inslaan is communicatie binnen organisaties. Dan mag je onderzoek doen naar hoe de communicatie in organisaties eraan toe gaat. Vervolgens mag je erover adviseren en rapporten opstellen.
Het ironische is daarnaast dat niemand zit te wachten op advies over gedrag en communicatie. En er gaat al helemaal niemand naar luisteren. Er heerst een status quo op gevestigde plekken en die verandert niet. Als die status quo al verandert, is dat alleen bij de gratie van nieuw management. Mensen hebben hun persoonlijkheid en daarmee onlosmakelijk verbonden communicatiestijl, inclusief aangeleerde gewoontes en gedragingen, door een leven lang leven. Geen rapport dat daar iets aan verandert. Bovendien weet iedereen intuïtief heel goed wat een goede manier van communiceren is. Iedere werknemer weet waar het aan schort en wat er anders moet in zijn of haar organisatie. Er zullen weinig rapporten zijn die echt nieuwe dingen vertellen. We kennen allemaal het pijnlijke “onderin de la” of “achterin de kast.” Uitdrukkingen waarvan het lijdend voorwerp altijd “het rapport” is.

We kunnen ons afvragen waarom communicatiewetenschappen als zodanig nog een volwaardige studie is op de universiteit. Men doet er noch wijsheid en kennis op, noch leert men er concreet toepasbare vaardigheden. Van sec “onderzoek doen” wordt de wereld niet beter. Als het resultaat van dat onderzoek, noch het handelen ernaar, verschil maakt, dan wil ik de discussie aangaan over het bestaansrecht van deze wetenschap als op zichzelf staand vakgebied.

http://www.diegomallien.com/wp-content/uploads/2020/01/Communicatiewetenschappen-1024x512.jpghttp://www.diegomallien.com/wp-content/uploads/2020/01/Communicatiewetenschappen-150x150.jpgDiederik MallienDe maatschappij, dat ben jijIk denk dat het goed is om, net als de Colleges Van Bestuur van universiteiten, te kijken naar de relevantie van studies. Ik wil daarbij echter niet kijken naar het aantal aanmeldingen en de financiële opbrengst, maar naar de maatschappelijke toegevoegde waarde die een studie heeft. Vandaag wil ik...Bezinning op het controversiële - Tijd voor een nuchtere beschouwing